02.03. do 05.03.2017 w Darmstadt, Niemcy

Kosmos Lem. Poetyka cywilizacji, analityka naukowa, filozofia kultury

Link do tego wpisu: https://www.pol-int.org/pl/node/5339

Call for Papers

  • Podstawy i cele

Stanisław Lem (1921-2006) jak żaden inny autor XX wieku zajmował się w swojej literackiej i eseistyczno-filozoficznej twórczości znaczeniem i przyszłością nauki i postępu technicznego. Jego nadzwyczaj różnorodne, wprost przepełnione pomysłami i kreatywnością językową – tak, właśnie, wydające się posiadać własny kosmos – dzieło jest również w dzisiejszych dyskusjach na temat wirtualnej rzeczywistości, inżynierii genetycznej czy też sztucznej inteligencji niewątpliwie nie bez znaczenia. Jednakże jego artykuły zawierające krytyczną refleksję na temat technologicznej cywilizacji w obecnych badaniach zeszły jakby na dalszy plan. Imponująca całość twórczości Lema cieszy się wprawdzie międzynarodowym uznaniem i autor jest najbardziej poczytnym za granicą polskim pisarzem XX wieku. Równocześnie jednak zbyt pochopnie zaliczany jest on do kręgu znanych już klasyków, a w klasyfikacji końcowej można go znaleźć w szufladzie z literaturą science-fiction.

Sytuacja ta jest punktem wyjścia dla zakrojonej na szeroką skalę próby ponownego spojrzenia na Stanisława Lema i jego rozważania o świecie techniki, stanowiącej przedmiot Konferencji „Planeta Lem" (02. – 04. 03. 2017 r.) w Darmstadt. Celem konferencji jest krytyczna wymiana myśli dotycząca tradycyjnej klasyfikacji dzieł Lema, próba zmierzenia się z jego innymi niekonwencjonalnymi utworami, a także szukanie nieodkrytych dotąd związków literackiej i eseistycznej twórczości Lema z różnorodnymi dziedzinami życia i nauki. Szczególną intencją przedsięwzięcia jest umiejscowienie autora i filozofa, nierzadko przecież ukazywanego jako wręcz wyizolowanego i wyobcowanego, w tak rozmaitych kontekstach, aby widoczne stały się nie tylko jego postawa, ale i historyczna geneza tworzonego przez niego, do dzisiaj fascynującego dzieła.


  • Tematy i zagadnienia

Podczas zgłębiania tajników kosmosu Lema szczególną uwagę zwrócić należy na następujące tematy i zagadnienia:

  • Stosunek Lema twórczości do refleksji techniki na tle filozofii naukowej i technicznej
  • Humanizm albo posthumanizm w świecie techniki i granice tego, co ludzkie
  • Lema obraz człowieka pomiędzy stanem chwilowym a ponadczasowością
  • Problem rozpoznania: Możliwości i granice ludzkiego poznania, skrępowanie i uwikłanie w antropocentryce
  • Język i komunikacja: Kontakt z kimś innym
    • Lem jako autor i czytelnik: Jakie motywy historyczno-literackie można zauważyć u polskiego autora?
    • Lem i Science-Fiction – związek ambiwalentny
    • Granice biologiczne i psychologiczne w twórczości Lema
    • Lem jako polityk: Inscenizacje władzy politycznej
    • Lem i nauka: Napięty stosunek pomiędzy wyidealizowaną „republiką uczonych" a wyraźną krytyką nauki i społeczeństwa.

    Konferencja jest interdyscyplinarna. Uczestniczyć mogą przedstawiciele kierunków humanistycznych, nauk społecznych jak i przyrodniczych, a także technicznych. Oficjalnymi językami konferencji są polski i niemiecki (tłumaczenie symultaniczne).

    Organizacja konferencji: Deutsches Polen-Institut Darmstadt i Uniwersytet Techniczny w Darmstadt w kooperacji z Uniwersytetem im. Gutenberga w Moguncji, Uniwersytetem w Bremie oraz Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Organizatorzy: prof. dr Alfred Gall (Moguncja), Prof. Dr. Petra Gehring (Darmstadt), PD Dr. Peter Oliver Loew (Darmstadt), Dr. Yvonne Pörzgen (Brema/Uljanowsk).

    Prosimy o nadsyłanie abstraktów (maksymalnie 1.800 znaków) do 8 grudnia 2016 roku mailem do dra Petera-Olivera Loewa (loew@dpi-da.de).

Kontakt

Peter Oliver Loew
Deutsches Polen-Institut, Residenzschloss, Marktplatz 15, 64283 Darmstadt