Sprawozdanie ze spotkania „Polityka klimatyczna Polski“ [PL/DE]

[ Deutsch ]

Celem spotkania, które odbyło się w polsko-niemieckiej księgarni BuchBund, było zapoznanie zarówno zgromadzonej publiczności, jak i użytkowników platformy Pol-Int z aktualnym stanem polityki klimatycznej w Polsce. Do udziału w spotkaniu zaproszeni zostali młodzi naukowcy, eksperci w dziedzinie polityki klimatycznej oraz przedstawicielka Ambasady Polskiej w Berlinie. Najpierw każdy z uczestników zaprezentował swoje stanowisko wobec polskiej polityki klimatycznej, a następnie żywo przedyskutowali je pozostali referenci. Dyskusja ta pokazała, że – zwłaszcza w kontekście postanowień konferencji klimatycznej w Paryżu – przede wszystkim przed polskim sektorem węglowym stawia się bardzo wysokie wymagania.

Zdjęcie: Katarzyna Mazur

Zdjęcie: Katarzyna Mazur

Opinie dyskutantów

Andrzej Ancygier w swoim wystąpieniu zwrócił uwagę na niewątpliwe konsekwencje zmian klimatycznych. W obliczu ich zagrożenia energie odnawialne oraz nowe technologie, jak magazynowanie energii albo efektywniejsze sieci, są wyjściem, które zresztą dalece wykracza poza ochronę klimatu. Poza tym, że redukują one emisję zanieczyszczeń, przyczyniają się też do powstawania nowych miejsc pracy, zmniejszania zależności energetycznej i zwiększania świadomości konsumentów. Mimo tego szanse jakie niesie ze sobą transformacja energetyczna są w Polsce z reguły niezauważane lub niedocenianie. Większą uwagę zwraca się na koszty związane ze zmianami i w dodatku postrzega się je jako zagrożenie dla polskiego przemysłu. Przyczynę takiego podejścia widzi andrzej Ancygier w politycznej dominacji polskiego sektora węglowego.

Iwona Jakuszko-Dudka zwróciła uwagę na pewne fakty związane z polską polityką energetyczną. Z jednej strony stosunkowo niewielkie znaczenie polskiej gospodarki w kontekście światowym sprawia, że rola Polski w ochronie środowiska nie ma większego znaczenia. Tylko 1% światowej i 9,2% europejskiej emisji szkodliwych substancji związanych z produkcją energii pochodzi z Polski. Ponadto Polska osiągnęła już swoje cele redukcyjne wyznaczone w protokole z Kyoto. Zamiast wyznaczonych wtedy 6% polskie emisje zostały zmniejszone o 32%, przy jednoczesnym dwu i półkrotnym wzroście gospodarczym. Dlatego Jakuszko-Dudka postulowała rzeczową ocenę polskiej polityki klimatycznej.

Gabriela Michałek w swoim wystąpieniu odwołała się do wypowiedzi swojej przedmówczyni i zwróciła uwagę na to, że tak dalekie przekroczenie wytycznych z Kyoto w zakresie redukcji emisji w Polsce, którym się szczycimy, związane jest z ówczesnym ekstremalnie wysokim zużyciem energii, które zmalało automatycznie wraz ze zmianami gospodarczymi w Polsce. Ponadto Michałek poruszyła temat uzgodnień poczynionych w grudniu 2015 w Paryżu. Ustalone tam ograniczenie ocieplania się klimatu może być osiągnięte nie tylko przez działania poszczególnych krajów na rzecz ochrony środowiska, ale przede wszystkim przez wdrażanie nowych technologii, takich jak Carbon Capture and Storage (CSS), które umożliwiają emisje negatywne. W ramach konferencji udało się Polsce – jako krajowi z silnym sektorem węglowym – osłabić żądania „dekarbonizacji" i przeforsować zapisy o „neutralności węglowej" w podpisanym porozumieniu. Tym samym dalsze użycie węgla nie zostało wykluczone. Referentka zwróciła również uwagę na fakt, że Polska jako ekspert w dziedzinie węgla, miałaby szansę rozwijać się w zakresie technologii CSS i dzięki modernizacji, wprowadzaniu innowacji i zwiększaniu wydajności energetycznej stać się jednym z wiodących krajów przemysłowych.

Zdjęcie: Katarzyna Mazur

Zdjęcie: Katarzyna Mazur

Krytyczna dyskusja ekspertów

Po wygłoszeniu referatów ich autorzy mieli okazję do wspólnej dyskusji. Andrzej Ancygier szczególnie krytycznie odniósł się do danych przytoczonych przez Iwonę Jakuszko-Dudkę, przede wszystkim do przywołanej przez nią idei wyrównywania poziomu emisji szkodliwych gazów sadzeniem lasów. Jego zdaniem o wiele sensowniejsze z ekonomicznego punktu widzenia byłoby używanie energii odnawialnych. Jakuszko-Dudka wyraziła się przychylnie o polskiej polityce energetycznej i podkreśliła, że energie odnawialne mimo swoich zalet nie mogą być jedymym źródłem energii. Potrzebują uzupełnienia w formie tradycyjnych sposobów pozyskiwania energii, na wypadek choćby braku słońca lub wiatru.

Reakcje audytorium

W drugiej połowie spotkania do dyskusji miała okazję przyłaczyć się publiczność. Okazało się, że na sali obecnych było wielu specjalistów z dziedziny polityki klimatycznej i energetycznej. Pytania publiczności dotyczyły marginesu swobody dla działań Polski w zakresie polityki klimatycznej w kontekście wytycznych Unii Europejskiej, możliwości finansowania koniecznych transformacji polskiego sektora energetycznego oraz jego przyszłego rozwoju. W kwestii przyszłości polskiego sektora energetycznego Gabriela Michałek podkreśliła dominującą rolę polskiego lobby węglowego oraz koncernów państwowych, a także prognozowała poważny wzrost cen prądu. Andrzej Ancygier wyraził nadzieję na wzrost znaczenia prywatnych producentów energii odnawialnych, ale jednocześnie skrytykował mało obiecujące polskie prawodawstwo.

Dalsze pytania dotyczyły możliwości zwiększenia wydajności energetycznej oraz świadomości i poważnego traktowania zmian klimatycznych w Polsce. Na pytanie, jakie powinny być następne kroki Polski w zakresie energetyki, Gabriela Michałek odpowiedziała, że przede wszystkim powinny zostać zwiększone inwestycje w pozyskiwanie energii odnawialnych, które byłyby impulsem dla polskiej gospodarki do inwestowannia w innowacyjne technologie. Iwona Jakuszko-Dudka zwróciła natomiast uwagę na szanse związane z polską energią atomową, która miałaby zapewnić nie tylko utrzymanie niskich cen, ale też niezależność i bezpieczeństwo energetyczne. Andrzej Ancygier nie zgodził się ze stwierdzeniem Gabrieli Michałek na temat rzekomej władzy polskich kopalni i państwowych koncernów, a także podkreślił szczególne znaczenie roli prosumentów, apelując o wzmocnienie ich stanowiska.

Zdjęcie: Katarzyna Mazur

Zdjęcie: Katarzyna Mazur

Poinformowana publiczność zdecydującym faktorem

Kończąc dyskusję Andrzej Ceglarz wypowiedział się na temat kwestii przyszłości i rozwoju polskiego sektora energetycznego wypowiedział się Andrzej Ceglarz. Postulował lepszą koordynację prawodawstwa w zakresie energetyki oraz zwrócił uwagę na fakt, iż niższe ceny energii nie są wyznacznikiem jej jakości. Decydującym aspektem powinien stać się dostęp jak najszerszych kręgów odbiorców do informacji.

Zdjęcie: Katarzyna Jeż

Zdjęcie: Katarzyna Jeż