Edited volume

Bożena Płonka-Syroka, Paweł Jarnicki, Bogdan Balicki (red.) (2015)

Ludwik Fleck. Tradycje-inspiracje-interpretacje

Publishing house Wydawnictwo Fundacji Projekt Nauka & Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu
Place of publication Wrocław
Page references 313
Language Polish

ISBN: 978-83-63270-14-8

Twórczość naukowa polskiego mikrobiologa, historyka medycyny i teoretyka metodologii historii nauki doczekała się w ostatnim ćwierćwieczu w Polsce zasłużonego zainteresowania badaczy. Nastąpiło to jednak prawie ćwierć wieku po tym, jak dorobek Ludwika Flecka stał się znany i ceniony w Europie Zachodniej i w USA. Był on zatem wcześniej znany i dyskutowany przez autorów obcych, którzy z oryginalną myślą Flecka zapoznawali się w przekładach, niż przez badaczy polskich, zdolnych czytać prace Flecka w oryginale lub w polskim przekładzie z języka niemieckiego (część prac tego autora ukazała się bowiem po niemiecku) opracowanym w sposób systematyczny pod względem filologicznym. Opóźnienie polskiej recepcji dorobku Flecka powoduje, że jego polscy interpretatorzy spotykają się w piśmiennictwie z klasyfikowaniem przez autorów zagranicznych jego poglądów w odniesieniu do odmiennych względem siebie nurtów teoretycznych i metodologicznych. Fleck występuje w światowym piśmiennictwie jako relatywista, konwencjonalista, realista itp., a potwierdzeniem adekwatności tych klasyfikacji mają być odwołania do konkretnych fragmentów jego oryginalnych prac. Ich czytelnicy rzadko mają jednak świadomość, że zostały one opublikowane w formie nie poddanej standaryzacji pod względem szaty językowej i te same pojęcia, występujące w tych samych pracach edytowanych w języku polskim, niemieckim i angielskim, nie tylko brzmią inaczej, lecz także co innego znaczą. Polscy badacze i interpretatorzy myśli Flecka muszą się więc zmierzyć ze swego rodzaju nieoznaczonością w odczytywaniu jego oryginalnych intencji, co prowadzi do tego, iż poglądy Flecka bywają interpretowane w odmienny sposób i inspirują współczesnych autorów do rozwijania koncepcji metodologicznych i prowadzenia badań historycznych w niewspółmiernych względem siebie kierunkach.

Z tego powodu, pomimo że polskie piśmiennictwo naukowe dotyczące Ludwika Flecka jest już stosunkowo obszerne podejmiemy się publikacji niniejszej książki. Ujmujemy w niej bowiem problemy, które nie doczekały się jak dotąd systematycznego opracowania lub dostatecznie szczegółowej interpretacji. Nie traktujemy publikowanych tu artykułów jako ostatecznych odpowiedzi na sygnalizowane przez nas pytania, ale jako zachętę do dalszych dyskusji.Zarysowane w książce problemy mogą być bowiem rozwijane przez kolejnych autorów, którzy uzyskać mogą podstawową erudycję w zakresie dorobku Ludwika Flecka i światowej recepcji jego poglądów.

Fragment ze wstępu autorstwa Bożeny Płonki-Syroki

  • Ludwik Fleck. Tradycje-inspiracje-interpretacje

    Reviewed by PD Dr. Ryszard Gryglewski