Neue Dimensionen der alten Produktionsfaktoren

Die klassische Volkswirtschaftslehre unterscheidet seit Adam Smith und David Ricardo drei Produktionsfaktoren: Arbeit, Boden und Kapital. Spätestens seit der Institutionenwende in den Wirtschaftswissenschaften von Douglass North werden diese Faktoren derart erweitert, dass deren Erforschung allein volks- bzw. betriebswirtschaftlich nicht mehr möglich ist. Das Projekt untersucht die neuen Dimensionen der Produktionsfaktoren, die in den globalen Netzen unterschiedlich stark eingebunden sind. So zum Beispiel ist „Boden" nicht nur auf den ursprünglich gemeinten Ackerboden zu reduzieren, sondern schließt auch Bodenschätze, die Natur und Umwelt ein. Umwelt als neue Dimension des Produktionsfaktors Boden kommt erst durch die Transaktionskostenmodelle der Institutionen­ökonomie wirklich in den Blick. Aus diesem Grund ist die Bedeutung der Umweltökonomie und Umweltgeschichte in den letzten Jahren gestiegen. Der Faktor „Arbeit" schließt auch Menschen ein, die allein durch Migration in Bewegung sind. Ein Aspekt, der die Migrationsforschung seit Jahren bewegt (siehe oben). Schließlich wird der Faktor „Kapital" schon lange nicht nur als Sachkapital gesehen, sondern umfasst auch Produktionsverfahren, Patente und Standards. Damit erfordert die Erforschung der Arbeit, des Bodens und des Kapitals einen interdisziplinären Ansatz.

---

Już od czasów Adama Smitha oraz Davida Ricardo klasyczna teoria ekonomii rozróżnia trzy czynniki produkcji: pracę, ziemię oraz kapitał. Wraz z nową ekonomią instytucjonalną w naukach ekonomicznych Douglasa North'a znaczenie tych czynników produkcji zostało na tyle rozszerzone, że ich zbadanie jedynie z perspektywy ekonomii stało się niemożliwe. Niniejszy projekt bada nowe wymiary czynników produkcji, które w różnorodny sposób zostały włączone w globalną sieć wzajemnych zależności. Na przykład „ziemię" jako czynnik produkcji nie należy już utożsamiać z jej pierwotnym znaczeniem jako ziemi uprawnej, lecz w jej definicję należy włączyć również bogactwa naturalne, naturę oraz środowisko. Środowisko zostało włączone jako nowa dymensja czynnika produkcji „ziemia" dopiero poprzez teorię kosztów transakcyjnych w nowej ekonomii instytucjonalnej. Z tego też względu w ostatnich latach na znaczeniu zyskały ekonomia środowiska jak i historia zmian stanu środowiska. Natomiast w czynniku produkcji „praca" zawierają się również osoby, które poruszają się wyłącznie z powodu migracji. Stanowią one aspekt, który od lat napędza badanie migracji. Również czynnik produkcji „kapitał" nie jest postrzegany jedynie jako kapitał rzeczowy, lecz obejmuje swoją definicją zarówno sposób produkcji, patenty jak i pewne standardy. Zbadanie czynników produkcji „ziemia", „praca" oraz „kapitał" wymaga zatem interdyscyplinarnego nastawienia.

Contact